O a Vaega Autū o se Vaalele? O le Taiala Sili #1

Mo le toatele o pasese, o se vaalele e na o se paipa lele e iai apaʻau. Ae i lalo o lena fogaeleele ua faʻaleleiina o loʻo i ai se fesoʻotaʻiga o faiga faʻainisinia ua fausia i vaega autu o se vaalele—o vaega taʻitasi ua mamanuina mo se faʻamoemoega faʻapitoa, mai le gaosiga o le siʻitia i luga e oʻo atu i le puleaina o le itu e alu aʻe ai.

O le malamalama i nei vaega e lē gata ina aogā mo pailate poʻo inisinia. E tāua foʻi mo tamaiti aʻoga vaalele, faiaoga vaalele, mekanika vaalele, ma soʻo se tasi e fia malamalama moni i le auala e galue ai le vaalele. Pe o e suʻesuʻe mo lau uluaʻi aoga i lalo Afai e te mana'o e faia se suega pe na'o lou fiafia e iloa le mea e taofia ai se vaalele i le ea, o lenei ta'iala o lau amataga lea.

O le a matou fa'amatalaina vaega tetele uma o le vaalele, fa'amatalaina lana galuega, ma fa'aali atu pe fa'apefea ona fesoasoani vaega ta'itasi i le saogalemu, mautu, ma le pulea lelei o le malaga. I le fa'ai'uga, e le gata o vaega o le vaalele o le a e iloa—ae o le a e malamalama i le auala latou te galulue fa'atasi ai e fa'ato'ilalo ai le kalave.

Se'i o tatou amata i le fa'avaa e taofi fa'atasi ai mea uma.

O Vaega Autū o se Vaalele

O le tino o le vaalele o se tasi lea o vaega autū e sili ona tāua o se vaalele—o le fausaga autū e fesoʻotaʻi i ai isi mea uma. O le tino umī ma faigofie e amata mai le isu i le siʻusiʻu, e taofia ai vaega autū o le vaalele i le nofoaga saʻo.

I totonu o le tino o le vaalele, o le ae maua ai le potu e pulea ai le vaalele, potu o pasese, ma nofoaga e teu ai uta. I vaalele laiti o vaalele lautele, e laʻititi ma aoga lenei avanoa, ae i vaalele tetele faapisinisi, o le tino o le vaalele e iai ni faiga faigata mo le puleaina o le tau, le mamafa o le ea, faafiafiaga, ma isi mea.

Mai fafo, e foliga mai o se paipa u'amea faigofie—ae i totonu, o le tino o le vaalele e aofia ai ivi fa'atulagaina, puipui, ma se atigi mamafa e tete'e atu i le malosi o le lele i luga o le mauga. E masani ona faia i le alumini po'o mea fa'apipi'i e fa'aitiitia ai le mamafa a'o fa'atumauina pea le malosi ma le tumau.

Afai o loʻo e aʻoaʻoina e uiga i vaega autū o se vaalele, amata i le tino o le vaalele—e le na o le faʻavaa; o le faavae foʻi.

O Vaega Autū o se Vaalele i le Komiuniti

O le isi vaega taua o se vaalele o le potu fa'afoe - o le nofoaga autu fa'atekonolosi maualuga lea e amata ma fa'ai'u ai va'alele uma. O iinei e nonofo ai pailate ma fegalegaleai ma le vaalele e ala i se fa'atulagaga fa'atulagaina ma le fa'aeteete. mea tau vaalele, meafaigaluega tau folauga, ma faiga o fesoota’iga.

I vaalele fa'aonaponei, o le tele o potu fa'alele ua avea nei ma "potu fa'alele tioata," o lona uiga o lo'o i ai fa'aaliga fa'atekinolosi nai lo fua fa'atatau masani. O nei paneli fa'atekinolosi e maua ai fa'amatalaga i le taimi moni e uiga i le maualuga, saoasaoa o le ea, aga'i i luma, fa'atinoga o le afi, ma le tau—e faigofie ma vave ai mo pailate ona malamalama i fa'amatalaga taua.

Mai se vaaiga fa'ale-fa'atulagaga, e tu'ufa'atasia e le potu va'alele mea uma: pulega o va'alele, pailate otometi, transponders, leitio, komepiuta fa'atautaia, ma faiga e mata'ituina ai vaaleleO le nofoaga tutotonu fo'i lea mo le fa'amaopoopoina o le 'auva'a, aemaise lava i va'alele e tele 'auva'a e taua tele ai feso'ota'iga lelei.

I vaega autū uma o se vaalele, e tulaga ese le potu o le vaalele—na o le pau lea o le vaega e tuuto atoatoa i le fegalegaleaiga a tagata ma masini. A aunoa ma lea, e oo lava i vaalele sili ona alualu i luma e le mafai ona tu i luga ma le saogalemu.

Vaega o le Potu o se Vaalele

le fale o le vaega lea o le vaalele e nonofo ai pasese ma le auvaa. E sili atu nai lo na o se nofoaga e nonofo ai—ua mamanuina mo le mafanafana, saogalemu, ma le ola i nofoaga maualuluga.

I totonu o le potu, o le ae maua ai ni laina o nofoa, auala e alu ese ai mai faalavelave faafuasei, pusa lapisi i luga o le fola, faletaele, ma potu e teu ai mea'ai. I vaalele faapisinisi, o inisi taitasi ua fuafuaina ma le faaeteete ina ia ofi ai le tele o pasese e mafai ai ae o loo tausisia pea tulafono o le saogalemu.

O se tasi o galuega tāua a le potu va'alele o le fa'amautinoa lea o le saogalemu ma le mafanafana o tagata pe a lele i le 30,000 futu le maualuga. Talu ai e manifinifi ma malulu le ea i fafo, e tatau i le va'alele ona fa'atonutonuina le mamafa ma le vevela o le potu.

E ui e foliga mai le potu o se sone e na'o pasese, ae o se tasi lea o vaega taua o se vaalele—aemaise lava i fa'alavelave fa'afuase'i.

Apaau Vaega o le Vaalele

Wings o vaega ia e sili ona vaaia ma faigofie ona iloa i vaega autū o se vaalele—ma latou te faia le tele o galuega e faʻaauau ai ona lele le vaalele.

E fa'atulagaina apa'au e fa'atupu ai le si'itia. A'o tafe le ea i luga ma lalo o le fogā'ele'ele pi'o, e fa'atupuina ai se eseesega o le mamafa e tulei ai le va'alele i luga. O lenei mamanu e mulimuli i se mataupu fa'avae ua ta'ua o le Mataupu Faavae a Bernoulli.

O apa'au fa'aonaponei e aofia ai fo'i flaps, slats, ma ailone—e fesoasoani nei mea i le liliu, lele ese, ma le tulaueleele. I totonu o apaʻau, o le ae maua ai foʻi tane penisini, ua tuʻuina ma le faʻaeteete ina ia paleni le vaalele.

O foliga o apaʻau e aʻafia ai le auala e lele ai le vaalele. Mo se faʻataʻitaʻiga:

• Apa'au dihedral (fa'asisi i luga) fa'aopoopo le mautu.
• Apa'au Anhedral (fa'asisi i lalo) e fa'aaogaina mo vaalele e vave ma sili atu ona vave.

A aunoa ma apaʻau, e leai se vaalele e mafai ona lele—ma avea ai ma se tasi o vaega sili ona taua o se vaalele.

O Vaega Autū o se Vaalele a le Empennage

O le empennage, poʻo le vaega o le siʻusiʻu, o se tasi lea o vaega sili ona tāua o se vaalele pe a oo i le mautu ma le pulea aʻo lele.

E aofia ai vaega autū e fa:

• O le fa'amautu fa'alava, lea e fa'atumauina ai le tutusa o le isu
• O le lifti, lea e fesoasoani i le vaalele e aʻe pe alu ifo ai
• O le mea e fa'amautu ai le tulaga fa'atulagaina, lea e taofia ai le vaalele mai le feliuliua'i mai lea itu i lea itu
• O le foeuli, lea e fesoasoani e pulea ai le itu agavale poʻo le taumatau o le vaalele (yaw)

A fa'atasi, e galulue fa'atasi nei vaega e pei o fulufulu o se aū—e taofia ai le vaalele ia mautu ma fa'asino i le itu sa'o. Afai e le manuia le empennage, e le mautu le vaalele ma faigata ona pulea, e tusa lava pe o lo'o galulue lelei apa'au ma afi.

O lea e ui ina filemu lona tulaga i tua, ae o le empennage e faia se sao tele i le fesoasoani i le vaalele ia paleni i le ea.

Vaega o le Meafaigaluega Tu'u'ele'ele o se Va'alele

Atonu e lē fesoasoani le mea e tulaueleele ai i se vaalele e lele ai, ae o se tasi lea o vaega autū o se vaalele e mafai ai ona lele ma tulaueleele.

E aofia ai:

• Mefi isu, o loʻo i lalo o le potu faʻatonutonu
• Meafaigaluega autu, tuu i lalo o apaʻau poʻo le fuselage
• uili, taofi, ma mea e faateia ai e taulimaina le aʻafiaga o le tulaueleele

E eseese faatulagaga o kia. O le mea e sili ona taatele o le kia tulaueleele e tolu uila vilivae—e tasi le uili pito i luma ma uili autu e lua. O nisi vaalele tuai pe laiti e faʻaaogaina le mamanu o le taildragger, ma se uili laʻititi i tua.

I vaalele fa'aonaponei, e mafai ona toe fa'afo'i le kia, e gaugau i totonu o le fuselage po'o apa'au pe a uma ona lele ese. E mafai ona fa'agaoioia faiga kia e ala i le lima, fa'a-hydraulic, po'o le eletise—e fuafua i le tele ma le ituaiga o le vaalele.

A aunoa ma ni mea e fa'atuatuaina e tulaueleele ai, e le mafai e se vaalele ona tuua pe toe fo'i saogalemu i le auala e lele ai—ma avea ai ma se tasi o vaega autū o se vaalele e tatau ona i ai.

Afi: O se tasi o vaega autū e sili ona malolosi o se vaalele

I vaega autū uma o se vaalele, o le afi e mafai ona avatu i le vaalele le malosi e agai ai i luma ma lele ai i le lagi.

E lua ituaiga masani:

• afi afi, e faʻaaogaina i le tele o vaalele faapisinisi ma vaalele militeri
• Afi fa'asolo, e maua i luga o vaalele laiti ma vaalele fa'ata'ita'i

E galulue uma ituaiga e lua e ala i le gaosia lafo, lea e tuleia ai le vaalele i luma. A o fa’ateleina le saoasaoa o le vaalele, e tafe le ea i luga o apa’au, ma fa’atupuina ai le masi’i i luga.

E mafai ona fa'apipi'i afi i nofoaga eseese e fuafua i le mamanu o le vaalele:

• I lalo o apa'au (e sili ona taatele i vaalele faapisinisi)
• I le fuselage pito i tua (e masani ona tupu i vaalele pisinisi)
• Fausia i totonu o le fuselage (va'aia i nisi o mamanu tuai po'o mamanu fa'amiliteli)

O vaalele faʻaonaponei e aofia ai foʻi ni faiga faʻaopoopo o afi mo le saogalemu. E tusa lava pe leaga le tasi afi, e mafai lava e le vaalele ona felelei faʻatasi ma le isi. I le taimi lava e tasi, o loʻo galulue pea kamupani gaosi vaalele e faʻaleleia le faʻaaogaina lelei o le suauʻu, ma faʻafaigofie ai le lele ma taugofie.

E tusa lava po o fea e tuʻu ai pe faʻapefea ona latou galulue, o afi e tumau pea o se tasi o vaega sili ona taua o se vaalele.

Pulea o Luga: O Vaega Fealua'i e Ta'ita'ia ai se Vaalele

E ui o apaʻau e faʻatupuina ai le siʻitia ma e maua ai le malosi e afi, ae o vaega e pulea ai e mafai ai e le pailate ona faʻafoe. O nei vaega fealuaʻi e maua i luga o apaʻau ma le siʻusiʻu—ma o se vaega taua tele o vaega autū o se vaalele.

O le mea lenei e fai e tagata taʻitasi:

• Ailerons pulea (i luga o apa'au) taʻavale—latou te fesoasoani i le vaalele e fa'asaga agavale pe taumatau
• Tagata elevise pulea (i luga o le si'usi'u) pitch—pe alu i luga pe alu i lalo le isu
• Foeuli (i luga o le fa'amautu fa'atulagaina) pulega ioe—liliu le isu agavale pe taumatau

O isi fogāeleele e aofia ai:

• Tagata faʻatau, lea e fesoasoani e faʻaitiitia ai le siʻitia ma faʻagesegese ai le vaalele i le taimi e alu ifo ai
• Taofi ea, e faʻaaogaina e faʻaitiitia ai le saoasaoa e aunoa ma le faʻalagolago i le malosi o le afi
• Tipi laupepa, lea e fa'aleleia atili ai le paleni ina ia lē toe faia e le pailate ni fa'asa'oga faifai pea

O nei fogāeleele uma e mafai ai e pailate ona pulea atoatoa le auala e gaoioi ai le vaalele i le lagi. Latou te tali atu i ni mea laiti—ae e iai se eseesega tele i le auala e taulima ai e le vaalele, aemaise lava i le taimi e lele ai, tulaueleele ai, ma liliu ai.

A aunoa ma ni mea e pulea ai, e mafai e le vaalele ona lele—ae e le mafai ona lele.

Ponesi: Vaega Fesoasoani e Lagolagoina Vaega Autū o se Vaalele

E ui o apaʻau, afi, ma mea e tulaueleele ai e faia le tele o galuega mamafa, ae o loʻo i ai isi vaega e galulue filemu i tua atu o le vaaiga. Atonu e le o manino tele nei vaega fesoasoani, ae latou te lagolagoina le saogalemu ma le lelei o le galuega a vaega autu uma o se vaalele.

O se tasi o mea e sili ona tāua o le faiga pitot-static. E aofia ai paipa pitot ma uafu static e fesoasoani e fuaina le saoasaoa o le ea ma le maualuga. O nei masini fa'alogo laiti e fa'asusuina fa'amatalaga i meafaigaluega a le va'alele—a aunoa ma ia mea, semanu e le iloa e se pailate le saoasaoa po'o le maualuga o le va'alele.

Ona iai lea o apa'au laiti—o pito e pi'o i luga i le pito o le tele o apa'au fa'aonaponei. E fa'aleleia atili ai le fa'aogaina o le suau'u e ala i le fa'aitiitia o le toso ma fa'amautu ai le tafe o le ea i luga o apa'au, aemaise lava i le taimi e lele ai.

O isi vaega fesoasoani e aofia ai le potu e teu ai uta, lea ua fausia i totonu o le tino pito i lalo o le vaalele ma faʻaaogaina mo atopaʻu ma uta, ma le vaega avionics, lea e iai faiga faʻaeletoroni mo le folauga, fesootaʻiga, ma le mataʻituina.

Ma le mea mulimuli, o vaalele uma lava ua fa'apipi'iina i ni moli taua:

• Moli tautai fa'aali le tulaga ma le itu e agai i ai le vaalele
• moli fa'asagatau fesoasoani e fa'aalia ai le vaalele i le tulaga e le o vaaia lelei
• Moli tulaueleele fesoasoani i le taimi e lele ai ma le taimi e latalata mai ai

Atonu e lē o ni vaega tāua ia o le fa’aaliga, ae e fesoasoani i isi vaega uma e galulue fa’atasi—ma avea ai ma fa’aopoopoga tāua o vaega autū o se va’alele.

iʻuga

O vaalele uma i le lagi e sili atu nai lo na o uʻamea ma masini—o se faiga ua matuā faʻaleleia lelei lea e faia ai e vaega taʻitasi se matafaioi taua ma patino. O vaega autū o se vaalele—mai le tino o le vaalele ma apaʻau e oʻo atu i le kia tulaueleele, fogāeleele pulea, ma afi—e galulue faʻatasi e faʻafaigofie ai le lele, saogalemu, ma lelei.

Po'o e tulituliloaina se galuega i vaalele pe na'o le fa'alauteleina o lou malamalama, o le malamalama i nei vaega e le o se mea e filifili pe fa'apefea—o se mea taua tele. E fesoasoani ia te oe e malamalama ai i le fa'agaoioiga o vaalele, le auala e fai ai e pailate fa'ai'uga a'o lele, ma le auala e tali atu ai faiga fa'akomepiuta i tulaga moni o le lalolagi.

Mo pailate a tamaiti aʻoga, o lenei malamalama e fausia ai le mautinoa. Mo i latou e fiafia i vaalele, e faʻalauteleina ai le talisapaia. Ma mo tagata tomai faapitoa i le lumanai, o le laasaga muamua lea agai i le puleaina o le lagi.

Ua e sauni e fa'atino lenei malamalama? Fa'atonu se malaga va'alele fa'atasi ma Florida Flyers Flight Academy Initia ma iloa tonu le auala e ola ai vaega taʻitasi o le vaalele i le ea.

Fesili e Masani Ona Fesiligia: Malamalama i Vaega Autū o se Vaalele

Fa'afeso'ota'i le 'Au a le Florida Flyers Flight Academy i le aso nei i le 91 (0) 1171 816622 e a'oa'o atili ai e uiga i le Private Pilot Ground School Course.

Lisi o Mataupu