Àìsàn hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ewu tí a kò kà sí pàtàkì jùlọ fún ààbò awakọ̀ òfúrufú. Kò ní ariwo, kò ní fa ìkìlọ̀, àti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà—kò ní fún ọ ní ìkìlọ̀ kí ó tó gba agbára rẹ láti ronú, ríran, tàbí ṣe nǹkan.
At oko oju giga, ipele atẹ́gùn kéré gan-an ju ti ipele okun lọ. Bí o ṣe ń gun òkè, ọpọlọ àti iṣan ara rẹ bẹ̀rẹ̀ sí í kú láìsí atẹ́gùn afikún—bó tilẹ̀ jẹ́ pé o ṣì lè nímọ̀lára “dára” ní àkókò náà. Ohun tó mú kí afẹ́fẹ́ hypoxia léwu gan-an ni pé nígbà tí àwọn àmì àrùn bá fara hàn, o lè ti ní ìṣòro tó pọ̀ jù láti sá lọ.
Láti ojú tí kò ríran dáadáa àti ìdààmú sí pípadánù ìmọ̀lára pátápátá, hypoxia lè mú kí atukọ̀ atukọ̀ tí ó lágbára ṣiṣẹ́ láìsí ìṣòro láàárín ìṣẹ́jú-àáyá—ní pàtàkì ju ẹsẹ̀ bàtà 18,000 lọ. Láìdàbí àwọn ìkùnà ẹ̀rọ, kò sí àyẹ̀wò kankan tí ó lè ràn ọ́ lọ́wọ́ nígbà tí ọpọlọ rẹ kò bá ṣiṣẹ́ dáadáa mọ́.
Ìtọ́sọ́nà yìí bo gbogbo ohun tí o nílò láti mọ̀ nípa hypoxia nínú ọkọ̀ òfurufú—ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó wà lẹ́yìn rẹ̀, àwọn àmì àrùn tó yẹ kí o rí, oríṣiríṣi àìsàn hypoxia, ohun tó yẹ kí o ṣe nínú ọkọ̀ òfurufú, àti bí o ṣe lè dáàbò bo ara rẹ gẹ́gẹ́ bí atukọ̀ òfurufú tó jẹ́ ògbóǹtarìgì tàbí atukọ̀ òfurufú tó ń fẹ́ ṣe iṣẹ́ atukọ̀ òfurufú.
Nítorí pé nínú ọkọ̀ òfúrufú, ìmọ̀ kì í ṣe àṣàyàn. Ó jẹ́ ìwàláàyè.
Kí ni Hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú?
Hypoxia Nínú iṣẹ́ ọkọ̀ òfúrufú, a ń tọ́ka sí ipò kan níbi tí ara awakọ̀ òfúrufú kò ti ní atẹ́gùn tó tó ní ibi gíga. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé atẹ́gùn lè wà nínú afẹ́fẹ́, ìwọ̀n díẹ̀ ń dínkù bí gíga ṣe ń pọ̀ sí i, èyí tó túmọ̀ sí pé ẹ̀dọ̀fóró rẹ kò lè fa atẹ́gùn tó tó sínú ẹ̀jẹ̀—kódà bí o bá ń mí ẹ̀mí déédéé.
Ní ṣókí, ara rẹ ń mí, ṣùgbọ́n ọpọlọ rẹ ń mí.
Ní ìpele omi, atẹ́gùn tó kún tóbi tó 98–100%. Ṣùgbọ́n ní òkè ẹsẹ̀ 10,000, atẹ́gùn náà máa ń “dín” jù, àwọn ohun èlò atẹ́gùn náà sì máa ń tàn káàkiri jù láti lè ṣe ìrànlọ́wọ́ fún iṣẹ́ ọpọlọ àti ara déédéé. Nítorí náà, àwọn awakọ̀ òfúrufú bẹ̀rẹ̀ sí í ní ìrírí ìbàjẹ́ ọpọlọ, àìlóye, agbára ìṣiṣẹ́ ara tó dínkù, àti ìfàsẹ́yìn ìfàsẹ́yìn—gbogbo wọn jẹ́ agbára pàtàkì nínú ọkọ̀ òfúrufú.
Bí o bá ṣe ń lọ sókè tó, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn ipa wọ̀nyí ṣe máa ń yára sí i. Ìdí nìyí tí ìrìn àjò gíga—ní pàtàkì ju ẹsẹ̀ bàtà 12,500 lọ—fi nílò atẹ́gùn afikún àti àbójútó pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ nípa ìfúnpá inú yàrá, ìgbà tí ó ń lọ, àti ohun èlò.
Nínú ọkọ̀ òfúrufú, hypoxia kì í ṣe àbájáde àròsọ. Ó jẹ́ ewu gidi àti ti ìgbà gbogbo nínú ọkọ̀ òfúrufú tí kò ní ìfúnpá àti nígbà tí ìfúnpá bá bàjẹ́ nínú àwọn ọkọ̀ òfúrufú ńláńlá. Mímọ̀ pé ó tètè—àti ṣíṣe kíákíá—lè túmọ̀ sí ìyàtọ̀ láàárín ìsọ̀kalẹ̀ tí a ṣàkóso àti pípadánù pátápátá ti ọkọ̀ òfúrufú náà.
Ìdí Tí Àwọn Awakọ̀ Òfurufú Fi Gbọ́dọ̀ Mọ Hypoxia
A ti kọ́ àwọn awakọ̀ òfúrufú láti ṣàkóso àwọn ètò ìṣiṣẹ́ dídíjú, láti fèsì sí àwọn pàjáwìrì, àti láti ṣe ìpinnu ikú tàbí ikú láàárín ìṣẹ́jú-àáyá. Ṣùgbọ́n kò sí èyí tó ṣe pàtàkì bí hypoxia bá ń da ọpọlọ rú ní ìkọ̀kọ̀ ní gíga.
Ko awọn ikuna ẹrọ ọkọ ofurufu tàbí àìṣiṣẹ́ ètò ara, àìtó agbára ìdènà ẹ̀jẹ̀ kò ní wá pẹ̀lú àwọn ìmọ́lẹ̀ ìkìlọ̀. Ó máa ń yọ́ wọlé díẹ̀díẹ̀—ó máa ń nípa lórí ìran rẹ, ìrántí rẹ, ìṣètò rẹ, àti ìdájọ́ rẹ—nígbàkúgbà láìmọ̀ pé ohunkóhun kò tọ́. Ìdí nìyẹn tí ó fi léwu tó bẹ́ẹ̀: ọpọlọ rẹ ni ètò àkọ́kọ́ tí ó máa ń kùnà, ó sì máa ń kùnà láìsí ìkọ̀kọ̀.
Àwọn ìwádìí láti ọ̀dọ̀ FAA àti àwọn aláṣẹ ọkọ̀ òfurufú ológun fihàn pé àwọn awakọ̀ òfurufú tí wọ́n ní ìrírí pàápàá sábà máa ń pàdánù àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àìní atẹ́gùn. Nínú àwọn iṣẹ́ gíga gíga, àlà láàárín iṣẹ́ déédéé àti àìní agbára gbogbo lè kúrú bíi 20 si 30 aaya—pàápàá jùlọ ní àwọn akẹ́rù tí kò ní ìfúnpá tàbí nígbà tí a bá ń dín ìfúnpá kù ní ibi gíga.
Àwọn àbájáde rẹ̀ burú gan-an:
- Ṣiṣe ipinnu ti ko dara nigba isọdọmọ
- Àwọn ìdáhùn tí ó pẹ́ sí ATC tabi awọn ohun elo
- Àìmọ̀kan kí a tó lè ṣe àtúnṣe, a lè gbé ìgbésẹ̀ àtúnṣe
Lílóye àìtó omi ara nínú ọkọ̀ òfúrufú kìí ṣe nípa kíkọjá ìdánwò ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ọkọ̀ òfúrufú nìkan—ó jẹ́ nípa jíjẹ́ ẹni tí ó ní agbára ọpọlọ láti ṣàwárí àti láti dáhùn sí ọ̀kan lára àwọn ewu tí ó parọ́rọ́ jùlọ tí awakọ̀ òfúrufú yóò dojúkọ.
Àwọn Irú Hypoxia Nínú Àwọn Awakọ̀ Òfurufú Lè Ní Ìrírí
Oríṣi mẹ́rin pàtàkì ló wà nínú ìṣòro àìtó omi nínú ọkọ̀ òfúrufú, ọ̀kọ̀ọ̀kan sì ní ipa lórí ara ní ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Mímọ ohun tó fà á ṣe pàtàkì—kì í ṣe fún ìwàláàyè nìkan, ṣùgbọ́n fún lílo ìdáhùn pajawiri tó tọ́ ní ibi gíga.
Àwọn oríṣi mẹ́rin ti hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú ni gbogbo awakọ̀ gbọ́dọ̀ mọ̀ nìyí:
1. Hypoxia hypoxic (Ó níí ṣe pẹ̀lú gíga)
Èyí ni irú ìrísí tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí a máa ń rí nínú ọkọ̀ òfúrufú. Ó máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí atẹ́gùn kò bá tó ní afẹ́fẹ́, nígbà tí ó bá jẹ́ ní ibi gíga. Bí o ṣe ń gun òkè ẹsẹ̀ mẹ́wàá, ìfúnpá afẹ́fẹ́ máa ń dínkù, ẹ̀dọ̀fóró rẹ kò sì lè fa atẹ́gùn tó tó sínú ẹ̀jẹ̀—bó tilẹ̀ jẹ́ pé o ń mí ẹ̀mí déédéé.
Ó ṣeé ṣe jùlọ láti ṣẹlẹ̀ ní ọkọ ofurufu ti ko ni titẹ tàbí nígbà tí ìfúnpá inú yàrá bá ń bàjẹ́ ní òkè 12,500 ft.
2. Hypoxia ti o ga ju (Ìṣòro Ìrìnnà Atẹ́gùn)
Nínú ọ̀ràn yìí, ẹ̀dọ̀fóró máa ń gba atẹ́gùn tó tó, ṣùgbọ́n ẹ̀jẹ̀ kò lè gbé e dáadáa. Ohun tó sábà máa ń fà á ni ìpalára carbon monoxide—èyí tó lè wọ inú ọkọ̀ òfurufú nípasẹ̀ ìtújáde èéfín tàbí àìsí atẹ́gùn tó wà nínú ọkọ̀ òfurufú tó ní ẹ̀rọ piston.
Iru yii lewu pupọ nitori awọn aami aisan le farahan laisi iyipada giga eyikeyi, ati pe awọn iboju iparada atẹgun le ma yi awọn ipa pada patapata.
3. Hypoxia tó dúró ṣinṣin (Ìṣàn ara tí kò dára)
Níbí, atẹ́gùn wà nínú ẹ̀jẹ̀—ṣùgbọ́n a kò fi í sí àwọn àsopọ̀ ara dáadáa nítorí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí ó dínkù. Àwọn ohun tó fà á ni àìlègbéraga fún ìgbà pípẹ́, ìdènà ẹ̀jẹ̀ tí òtútù fà, tàbí Àwọn agbára G tó pọ̀ jù lakoko awọn adaṣe didasilẹ.
Wọpọ ninu flight aerobatic, awọn iyipo iyara giga, tabi paapaa awọn apakan ọkọ oju omi gigun laisi gbigbe.
4. Hypoxia histotoxic (Ìdènà Sẹ́ẹ̀lì)
Nínú irú èyí, atẹ́gùn ń dé àwọn sẹ́ẹ̀lì náà, ṣùgbọ́n àwọn sẹ́ẹ̀lì náà kò lè lò ó. Èyí sábà máa ń jẹ́ nítorí àwọn nǹkan bí ọtí líle, oògùn olóró, tàbí àwọn majele kan tí ó ń dí ìmí ẹ̀rọ lọ́wọ́.
Pẹ̀lú ìpèsè atẹ́gùn 100%, abẹ́rẹ́ kan tí ó ní àrùn hypoxia histotoxic ṣì ń bàjẹ́.
Lílóye àwọn oríṣi àìsàn mẹ́rin wọ̀nyí nínú ọkọ̀ òfúrufú ń ran àwọn awakọ̀ òfúrufú lọ́wọ́ láti mọ gbòǹgbò ìṣòro náà kíákíá—kí wọ́n sì yan ọ̀nà àtúnṣe tó tọ́ kí ó tó pẹ́ jù.
Awọn aami aisan ti Hypoxia ninu ọkọ ofurufu
Ohun tó léwu jùlọ nípa hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú ni pé ó sábà máa ń wọ inú ọkọ̀ òfúrufú láìmọ̀. Àwọn awakọ̀ òfúrufú lè nímọ̀lára ìṣọ́ra àti iṣẹ́—nígbà tí ọpọlọ wọn ti ń pàdánù iṣẹ́ pàtàkì. Ìdí nìyí tí ìwádìí àwọn àmì àrùn náà fi ṣe pàtàkì ní ìbẹ̀rẹ̀.
Àwọn àmì àrùn náà yàtọ̀ síra ní ìbámu pẹ̀lú gíga, àkókò tí wọ́n fi fara hàn, àti ìrísí ara ẹni kọ̀ọ̀kan. Kò sí àwọn awakọ̀ méjì tí wọ́n ní ìṣòro hypoxia ní ọ̀nà kan náà, èyí tí ó mú kí ìmọ̀ ara-ẹni àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ṣe pàtàkì.
Awọn aami aisan Ibẹrẹ ti o wọpọ:
- Imọlẹ-ina
- Ìdùnnú tàbí ìmọ̀lára àìlèṣẹ́gun
- Ìrora ninu awọn ika ọwọ tabi awọn ika ẹsẹ
- Ìran ihò tàbí ìran tí kò dáa
- Rirọ iṣoro
- Kuru ìmí
- Ko dara iṣakoso
- Ọrọ sisọ
- Cyanosis (ètè bulu tabi èékánná ọwọ́)
Àwọn àmì àrùn wọ̀nyí sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í farahàn ní òkè ẹsẹ̀ 10,000, pàápàá jùlọ nínú ọkọ̀ òfúrufú tí kò ní ìfúnpá tí kò ní atẹ́gùn afikún.
Àkókò Ìmọ̀lára Tó Wúlò (TUC)
TUC tọ́ka sí àkókò tí awakọ̀ ojú irin kan lè ronú kí ó sì gbé ìgbésẹ̀ dáadáa lẹ́yìn tí àìsí atẹ́gùn bá ti bẹ̀rẹ̀. Bí gíga bá ṣe ga tó, bẹ́ẹ̀ náà ni àkókò náà ṣe kúrú tó.
Àtẹ ìtọ́kasí kíákíá nìyí:
| Giga (ẹsẹ) | Akoko Imoye Wulo |
|---|---|
| 18,000 | Awọn iṣẹju 20-30 |
| 25,000 | Awọn iṣẹju 3-5 |
| 30,000 | Awọn iṣẹju 1-2 |
| 35,000 | Awọn iṣẹju 30-60 |
| 40,000 + | Awọn iṣẹju 15-20 |
Ní ẹsẹ̀ 35,000, o lè ní ìṣẹ́jú kan láti mọ̀ pé hypoxia ń ṣẹlẹ̀ nínú ọkọ̀ òfúrufú àti ìgbésẹ̀—kí o tó lè dáhùn rárá.
Gbogbo awakọ̀ òfurufú gbọ́dọ̀ mọ bí ara wọn ṣe ń hùwà padà. Ìdí nìyí tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ọkọ̀ òfurufú kan àti àwọn ètò ológun fi ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yàrá gíga—láti ran àwọn awakọ̀ òfurufú lọ́wọ́ láti mọ “ìka ìka hypoxia” ti ara wọn.
Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti Ìmọ̀ Nípa Hypoxia
Nítorí pé àwọn àmì àrùn hypoxia nínú ọkọ̀ òfurufú yàtọ̀ síra láti ọ̀dọ̀ ẹnìkọ̀ọ̀kan, àwọn awakọ̀ òfurufú gbọ́dọ̀ kọjá ìmọ̀ ìwé kíkà kí wọ́n sì ní ìrírí ipò náà ní àyíká tí ó ní ààbò, tí a sì ń ṣàkóso. Ibẹ̀ ni ìdánilẹ́kọ̀ọ́ hypoxia ti wọlé.
Irú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí ni a ṣe láti ran àwọn awakọ̀ òfúrufú lọ́wọ́ láti mọ àwọn àmì àrùn hypoxia tí ó yàtọ̀ sí tiwọn—kí wọ́n tó dojú kọ wọ́n lójú afẹ́fẹ́.
Ikẹkọ Iyẹwu Giga
Ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tó gbéṣẹ́ jùlọ láti mọ̀ nípa hypoxia ni ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yàrá gíga. A gbé àwọn awakọ̀ ọkọ̀ òfurufú sí àyíká tí a ti dí, tí ó ní ìfúnpá díẹ̀ tí ó ń ṣe àfarawé ìfò gíga gíga láìsí atẹ́gùn afikún.
Nígbà tí wọ́n bá ń ṣe ìpàdé náà, wọ́n á yọ àwọn ìbòmọ́lẹ̀ atẹ́gùn kúrò fún ìgbà díẹ̀ láti fa àìtó omi ara díẹ̀. A máa ń ṣe àyẹ̀wò àwọn awakọ̀ ọkọ̀ ojú omi dáadáa bí àwọn àmì àrùn náà ṣe ń bẹ̀rẹ̀ sí í hàn—ìdùnnú, ìdàrúdàpọ̀, ìfèsìpadà díẹ̀—lẹ́yìn náà a tún máa ń tún atẹ́gùn padà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn náà.
Èyí máa ń mú kí a rántí bí hypoxia ṣe rí nínú ọkọ̀ òfúrufú, èyí sì máa ń jẹ́ kí àwọn awakọ̀ òfúrufú mọ̀ ọ́n kíákíá ní àwọn ipò ìrìn àjò gidi.
Àfihàn Ìbòjú-Ìbòjú
Fún àwọn awakọ̀ òfúrufú ará ìlú tí kò ní àǹfààní láti wọ yàrá gíga, àwọn ilé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ kan máa ń ṣe àfihàn ìbòjú nípa lílo àwọn ohun èlò ìṣelọ́pọ́ hypoxia tí a lè gbé kiri. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọn kò le tó bẹ́ẹ̀, wọ́n ṣì ń fi àwọn àmì àrùn bí ìyípadà ojú, ìrònú tí kò dáa, àti ẹ̀mí tí kò jinlẹ̀ hàn.
Ìtọ́jú Ọpọlọ àti Ìṣàfihàn Ara-ẹni
Ìmọ̀ nípa àìtó ẹ̀jẹ̀ kìí ṣe ti ara nìkan—ó jẹ́ ti ìmọ̀. A ti kọ́ àwọn awakọ̀ ọkọ̀ òfurufú láti máa ṣe àkíyèsí ara wọn, láti tọ́pasẹ̀ àkókò ìṣesí, àti láti ṣe àwọn iṣẹ́ tí ó rọrùn (bíi ìṣòro ìṣirò tàbí ìkọ̀wé ọwọ́) nígbà tí àìtó ẹ̀jẹ̀ bá bẹ̀rẹ̀. Àwọn ìdánrawò wọ̀nyí ń ran àwọn awakọ̀ ọkọ̀ òfurufú lọ́wọ́ láti mọ àmì ìkìlọ̀ wọn ní ìbẹ̀rẹ̀ kí wọ́n lè ṣe nǹkan kí àìtó ẹ̀jẹ̀ tó ṣẹlẹ̀.
Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ gíga fún ọkọ̀ òfúrufú ológun àti ti ìṣòwò, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìdámọ̀ nípa hypoxia ti di ohun tí a mọ̀ dáadáa báyìí. Bí hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú sì ti di ọ̀ràn ààbò tí a mọ̀ sí i nínú ọkọ̀ òfúrufú àwọn aráàlú, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí ń di ohun tí a gbọ́dọ̀ yára ṣe—kódà fún àwọn awakọ̀ òfúrufú gbogbogbòò tí ń fò ní òkè 10,000 ft.
Awọn Igbesẹ Lẹsẹkẹsẹ fun Hypoxia ninu Flight
Mímọ̀ pé hypoxia wà nínú ọkọ̀ òfúrufú jẹ́ ìdajì ìjà náà. Nígbà tí àwọn àmì àrùn bá fara hàn, ìgbésẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ṣe pàtàkì—nítorí pé ó lè má tó ìṣẹ́jú kan kí iṣẹ́ ọpọlọ rẹ tó dín sí ewu tàbí kí àìlera ara rẹ tó dé.
Èyí ni ohun tí a kọ́ àwọn awakọ̀ òfúrufú láti ṣe gan-an:
1. Fi atẹgun sinu ara rẹ — Lẹsẹkẹsẹ
Igbesẹ akọkọ ati pataki julọ ni lati mu sisan atẹgun pada. Ti o ko ba ti wọ iboju-boju tẹlẹ, so o mọ lẹsẹkẹsẹ. Pupọ julọ awọn eto atẹgun ọkọ ofurufu ni ibeere tabi awọn iboju-boju ti n lọ nigbagbogbo—lo ohunkohun ti o wa. Ninu awọn ọkọ ofurufu giga giga, igbesẹ yii ko ṣee ṣe idunadura.
pataki: Má ṣe fi àkókò ṣòfò láti yanjú ìṣòro náà. Afẹ́fẹ́fẹ́ náà ni kí o ṣiṣẹ́, lẹ́yìn náà, ṣe àyẹ̀wò rẹ̀.
2. Bẹ̀rẹ̀ Ìsọ̀kalẹ̀ Pàjáwìrì
Tí o bá ga ju 12,500 ft lọ nínú ọkọ̀ òfúrufú tí kò ní ìfúnpá—tàbí tí ìfúnpá bá ti bàjẹ́—sọ̀kalẹ̀ lọ sí ibi gíga tí a lè mí ní kíákíá àti láìléwu bí ó ti ṣeé ṣe tó. Àfojúsùn náà sábà máa ń wà ní ìsàlẹ̀ 10,000 ft.
Lo awọn idaduro iyara tabi awọn profaili isalẹ pajawiri ti o ba wa. Akoko naa lopin, paapaa ju 25,000 ft lọ.
3. Kéde Pajawiri
Nígbà tí atẹ́gùn bá ti padà bọ̀ sípò tí ìsọ̀kalẹ̀ sì ti bẹ̀rẹ̀, fi tó ATC létí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Lo àwọn ìpè rédíò déédéé:
“Mayday, Mayday, Mayday – ní ìrírí àìlera hypoxia, tí ó ń lọ sílẹ̀ sí ẹsẹ̀ 10,000.”
Èyí ń kìlọ̀ fún àwọn olùdarí àti ọkọ̀ òfurufú tó wà nítòsí, èyí tó ń jẹ́ kí a lè pínyà sí afẹ́fẹ́ àti láti ṣètò ìṣètò pajawiri.
4. Àwọn Ohun Èlò àti Àwọn Sístẹ́mù Àgbélébùú
Lẹ́yìn tí ọkọ̀ òfurufú náà bá ti dúró ṣinṣin ní ibi gíga tí ó ní ààbò, jẹ́rìí sí i:
- Ìfúnpá àpò (tí ó bá wúlò)
- Ipo eto atẹgun
- Ipo ero-ọkọ (ninu awọn ọkọ-ofurufu pupọ tabi awọn eto ọkọ ofurufu)
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ hypoxia lè yípadà sí àwọn pajawiri ètò tó díjú, nítorí náà àwọn àkójọ àkójọ lẹ́yìn ìgbàpadà ṣe pàtàkì.
ranti: Nínú àwọn ọ̀ràn hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú, ìdádúró nínú ìdáhùn lè yọrí sí àìlera pátápátá. Atẹ́gùn gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ wá—kí a tó ṣe àyẹ̀wò, ìbánisọ̀rọ̀, tàbí àyẹ̀wò.
Ìdènà àti Ìdínkù fún Àwọn Awakọ̀ Ojú Omi
Ọ̀nà tó dára jùlọ láti yege hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú ni láti má ṣe jẹ́ kí ó bẹ̀rẹ̀. Ìdènà kì í ṣe ọgbọ́n nìkan ni—ó dára jù, ó yára jù, ó sì jẹ́ ara ohun tó ń ya ògbóǹkangí tí a ti kọ́ lẹ́kọ̀ọ́ kúrò nínú èyí tí kò ti múra sílẹ̀.
Èyí ni bí àwọn awakọ̀ òfúrufú ọlọ́gbọ́n ṣe ń dín ewu náà kù kí àwọn àmì àrùn náà tó fara hàn:
Gbero Giga Rẹ Nipa Lilo Atẹgun
Nínú ọkọ̀ òfúrufú tí kò ní ìfúnpá, ewu hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú bẹ̀rẹ̀ bí èyí tí ó kéré tó Awọn ẹsẹ 10,000—pàápàá jùlọ nígbà tí o bá ń fò ní àkókò gígùn. Tí o bá ń gbèrò láti fò ní òkè 12,500 ft fún ju ìṣẹ́jú 30 lọ, tàbí ní 14,000 ft tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ nígbàkigbà, lilo atẹgun di dandan labẹ awọn ofin DGCA ati FAA.
Ìmọ̀ràn: Má ṣe gbẹ́kẹ̀lé “ìṣẹ́jú 30.” Lo atẹ́gùn pẹ̀lú agbára ìṣiṣẹ́—ní pàtàkì nígbà tí a bá ń fò ní alẹ́, níbi tí àwọn àmì àrùn ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í hàn ní ìbẹ̀rẹ̀.
Ṣàyẹ̀wò Ètò Atẹ́gùn Rẹ Kí O Tó Fífẹ́ Gbogbo Ọkọ̀ Ofurufu
Àwọn ibojú tí ó ní àbùkù, àwọn fáfà tí ó ń jò, tàbí àwọn sílíńdà tí ó ti bàjẹ́ jẹ́ ohun tí ó sábà máa ń fa hypoxia nínú ọkọ̀ òfurufú. Máa wádìí nígbà gbogbo:
- Silinda titẹ
- Awọn asopọ okun
- Iṣẹ́ olùṣàkóso
- Ìbòmọ́lẹ̀ àti ìbáramu ìbòjú
Ṣe ìdánwò ètò náà kí o tó lọ—kì í ṣe nígbà pàjáwìrì.
Yẹra fún Àwọn Ohun Tí Ó Dín Lilo Atẹ́gùn Dínkù
Ọtí líle, àwọn oògùn ìtura, àti àwọn oògùn tí a kò kà sí oògùn antihistamines lè mú kí ara rẹ ní ìmọ̀lára sí hypoxia. Bákan náà ni sìgá mímu—carbon monoxide lè so mọ́ hemoglobin, ó sì lè dènà ìrìn atẹ́gùn, èyí tó lè fa hyperhypoxia.
Òfin àtẹ̀gùn: Jẹ́ kí ó mọ́ tónítóní, kí ó mu omi dáadáa, kí ó sì mú kí ó mọ́—ní pàtàkì kí ó tó di pé ó ń lọ sí òkè gíga tàbí kí ó máa fò lọ síbi gíga.
Ṣetọju Amọdaju ati Iṣan-kiri
Ìlera ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ tó dára ń mú kí agbára rẹ láti fara da ìwọ̀n atẹ́gùn tó kéré sí i. Jíjẹ́ ẹni tó ń ṣiṣẹ́ dáadáa nínú ọkọ̀ òfúrufú (nígbà tó bá wà ní ààbò), yíyẹra fún bẹ́líìtì ìjókòó fún ìgbà pípẹ́, àti mímú kí ẹ̀jẹ̀ máa ṣàn máa dín ewu àìfararọ tó lè wáyé kù.
Nínú ọkọ̀ akérò, ìdènà ara dára ju ìhùwàpadà lọ. Bí o ṣe ń múra sílẹ̀ sí i nílẹ̀, bẹ́ẹ̀ náà ni ó ṣe é ṣe kí o má baà dojúkọ hypoxia nínú ọkọ̀ òfurufú nígbà tí ó bá ṣe pàtàkì jùlọ.
Àwọn Ìlànà Ìlànà àti Ìdámọ̀ràn
Àwọn aláṣẹ ọkọ̀ òfurufú kárí ayé gba àìtó omi nínú ọkọ̀ òfurufú. Láti àwọn ohun tí a béèrè fún ìwé àṣẹ títí dé lílo atẹ́gùn ní ibi gíga, àwọn òfin náà ni a ṣe láti dáàbò bo àwọn awakọ̀ òfurufú kúrò nínú àìmọ̀ nígbà tí wọ́n bá nílò rẹ̀ jùlọ.
Àwọn Ìlànà DGCA (India)
DGCA pàṣẹ pé kí a lo atẹ́gùn afikún tó ga ju ẹsẹ̀ 10,000 lọ ní ilé ìtura nígbà tí a bá ń fò lọ síbi tó gùn jù. Fún gbogbo iṣẹ́ tó ga ju ẹsẹ̀ 14,000 lọ, àwọn awakọ̀ òfurufú gbọ́dọ̀ máa lo atẹ́gùn nígbà gbogbo. Ní òkè ẹsẹ̀ 15,000, atẹ́gùn gbọ́dọ̀ wà fún àwọn arìnrìn-àjò.
Àwọn ètò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí DGCA fọwọ́ sí gbọ́dọ̀ ní ìtọ́ni lórí bí a ṣe lè mọ àti bí a ṣe lè ṣàkóso hypoxia nínú ọkọ̀ òfúrufú, àti pé a gbọ́dọ̀ ṣe àwọn òṣìṣẹ́ ìṣòwò láti máa tọ́jú àwọn ètò atẹ́gùn ní ipò tí ó yẹ kí a lò kí a tó gbéra gbogbo ìrìnàjò.
Àwọn Ìlànà FAA (Amẹ́ríkà)
FAA ṣe alaye awọn ibeere atẹgun labẹ 14 CFR § 91.211, pẹ̀lú àwọn ààlà tó jọra. Àwọn awakọ̀ òfurufú gbọ́dọ̀ lo atẹ́gùn tó ga ju ẹsẹ̀ 12,500 lọ tí a bá ń gbé e lọ fún ìṣẹ́jú 30, àti ní gbogbo ìgbà tó ga ju ẹsẹ̀ 14,000 lọ. Atẹ́gùn náà gbọ́dọ̀ wà fún gbogbo ẹni tó wà ní òkè ẹsẹ̀ 15,000.
FAA gba gbogbo awọn awakọ giga giga niyanju lati lọ si ile-iṣẹ giga tabi ikẹkọ simulator lati mọ awọn aami aisan ibẹrẹ ati oye awọn opin ifarada ti ara ẹni kọọkan.
Awọn Ilana ICAO ati EASA
Ni gbogbo agbaye, ICAO ati EASA ṣe atilẹyin fun awọn ọna aabo wọnyi. Imọye nipa hypoxia jẹ apakan pataki ti ikẹkọ awakọ iṣowo ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede, ati pe ayẹwo deede ti awọn eto atẹgun jẹ dandan fun awọn ọkọ ofurufu ti o ni iṣẹ giga.
Ní kúkúrú, àwọn ìlànà ìlànà ní gbogbo àwọn aláṣẹ ọkọ̀ òfurufú pàtàkì ń wo àìtó omi tó ń fa ìdààmú ọkàn gẹ́gẹ́ bí ewu tó ṣeé dènà—wọ́n sì ń mú kí àwọn awakọ̀ òfurufú àti àwọn olùṣiṣẹ́ máa dáhùn fún dídúró níwájú rẹ̀.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ gidi tí ó so mọ́ hypoxia
Àìlera ẹ̀jẹ̀ nínú ọkọ̀ òfúrufú kì í ṣe ewu ìwádìí—ó ti fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ jàǹbá ikú láàárín àwọn iṣẹ́ ìṣòwò àti ti àdáni. Àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí fi bí àìní atẹ́gùn ṣe lè yára di àìlera pátápátá hàn, nígbà míì láìsí ìpè ọjọ́ kan ṣoṣo.
Ọkọ̀ òfurufú Helios Airways 522 (2005)
Ọ̀kan lára àwọn ọ̀ràn tó bani nínú jẹ́ jùlọ tí a sì kẹ́kọ̀ọ́ nípa rẹ̀ dáadáa, Ọkọ ofurufu Helios Airways 522 Wọ́n fi ètò ìfúnpá tí kò tọ́ sílẹ̀ sílẹ̀ ní Cyprus. Bí ọkọ̀ òfurufú náà ṣe ń gòkè, àwọn òṣìṣẹ́ ọkọ̀ náà bẹ̀rẹ̀ sí í ní ìṣòro àìlera láì mọ̀. Wọ́n dákú, ọkọ̀ òfurufú náà sì ń bá a lọ lórí ìwakọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ fún ohun tó lé ní wákàtí méjì kí ó tó jábọ́ ní Greece—gbogbo ènìyàn 121 tó wà nínú ọkọ̀ náà ló kú.
Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí yọrí sí àwọn àyípadà pàtàkì nínú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọkọ̀ òfúrufú nípa àwọn àyẹ̀wò ìfúnpá àti ìdámọ̀ hypoxia.
Payne Stewart Learjet jamba (1999)
Nínú ọ̀ràn pàtàkì yìí ní Amẹ́ríkà, Learjet ti sọnu titẹ agọ ni giga gigaÀwọn awakọ̀ àti àwọn arìnrìn-àjò náà sọnù nítorí àìlera àìlera tí a kò mọ̀, ọkọ̀ òfurufú náà sì fò lórí autopilot fún ohun tí ó ju 1,500 km lọ kí ó tó jábọ́ ní South Dakota. ATC gbìyànjú láti bá ara wọn sọ̀rọ̀ fún ohun tí ó ju wákàtí kan lọ—láìsí ìdáhùn kankan.
Àwọn olùwádìí parí èrò sí pé àìtó omi nínú ọkọ̀ òfúrufú ti sọ gbogbo àwọn tó wà nínú ọkọ̀ òfúrufú di aláìlera láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀.
Ọkọ̀ òfurufú gbogbogbòò: Ewu ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nínú ọkọ̀ òfurufú tí kò ní ìfúnpá
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjamba ọkọ̀ òfurufú ni a ti ṣe àfihàn rẹ̀ nítorí àìtó ìfàjẹ̀sínkì tí a kò rí, pàápàá jùlọ nínú àwọn ọkọ̀ òfurufú kékeré tí kò ní ìfúnpá tí ń ṣiṣẹ́ ní ẹsẹ̀ bàtà 12,500 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà, awakọ̀ òfurufú náà lè dá ìsọ̀kalẹ̀ sílẹ̀ tàbí kí ó má mọ àwọn àmì àrùn náà títí tí ó fi pẹ́ jù.
Ọ̀rọ̀ tí ó wọ́pọ̀: kò sí lílo atẹ́gùn, kò sí ìfúnpọ̀ nínú yàrá, kò sí ìtọ́jú ní ìbẹ̀rẹ̀.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìbànújẹ́ wọ̀nyí fi hàn pé òótọ́ kan wà: ìmọ̀ àti ìgbésẹ̀ ló jẹ́ ohun gbogbo. Yálà o ń fò ní ọkọ̀ òfúrufú tàbí ní ọkọ̀ òfúrufú kékeré, mímọ àwọn àmì àìtó agbára ìdènà nínú ọkọ̀ òfúrufú àti dídáhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lè dènà àjálù.
Ìparí – Mọ Àwọn Ewu, Fò Ailewu
Àìsí ìgbóná ara nínú ọkọ̀ òfúrufú jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ewu díẹ̀ tí ó lè mú kí awakọ̀ òfúrufú kan ṣiṣẹ́ dáadáa láàárín ìṣẹ́jú kan—láìsí ìró, ìmọ́lẹ̀ ìkìlọ̀, tàbí ìkùnà ẹ̀rọ. Láìdàbí àwọn ìṣòro ẹ̀rọ tàbí àbùkù iná mànàmáná, ó ń fojú sí ohun kan ṣoṣo tí awakọ̀ òfúrufú nílò jùlọ: agbára láti ronú dáadáa kí ó sì gbé ìgbésẹ̀ kíákíá.
Ṣùgbọ́n ìròyìn ayọ̀ ni? Ó ṣeé dènà pátápátá.
Pẹ̀lú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tó péye, àyẹ̀wò ètò atẹ́gùn, àti ètò gíga, àwọn awakọ̀ òfúrufú lè fò láìléwu kódà ní àwọn ibi gíga. Mímọ àwọn àmì àrùn ìbẹ̀rẹ̀, lílóye ààlà rẹ, àti títẹ̀lé ìtọ́ni ìlànà ni ohun tó ń ya àwọn olùṣiṣẹ́ ààbò kúrò nínú àwọn statistiki tó ṣeé yẹ̀ sílẹ̀.
Yálà o ń fò lọ nìkan nínú ọkọ̀ Cessna ní ẹsẹ̀ 12,500 tàbí o ń ṣàkóso ìfúnpá nínú ọkọ̀ òfúrufú tó lágbára, mímọ̀ nípa àìtó agbára nínú ọkọ̀ òfúrufú kì í ṣe ọgbọ́n lásán—ó ṣe pàtàkì.
Máa ṣọ́ra. Máa kọ́ ara rẹ. Kí o sì máa bọ̀wọ̀ fún afẹ́fẹ́ tí o ń mí nígbà gbogbo.
Kan si Florida Flyers Flight Academy Team loni ni 91 (0) 1171 816622 lati ni imọ siwaju sii nipa Ẹkọ Ile-iwe Pilot Ilẹ Aladani.
